Zastrzeż PESEL i chroń swoje dane

W związku z niedawnymi, szeroko komentowanymi wyciekami danych osobowych, które dotknęły również mieszkańców Gminy Nowy Wiśnicz, przypominamy o możliwości bezpłatnego zastrzeżenia numeru PESEL. Jest to jedno z najprostszych działań, które może ograniczyć skutki wykorzystania naszych danych przez osoby nieuprawnione.

Sam wyciek danych nie oznacza, że zostaną one wykorzystane przez przestępców. Warto jednak zachować szczególną ostrożność, zwłaszcza gdy ujawnione informacje mogą posłużyć do prób podszywania się pod inną osobę.

Co daje zastrzeżenie numeru PESEL?
Zastrzeżenie powoduje umieszczenie numeru PESEL w specjalnym rejestrze. Od 1 czerwca 2024 r. banki, SKOK-i, instytucje pożyczkowe, notariusze oraz operatorzy telekomunikacyjni mają obowiązek sprawdzania tego rejestru przed wykonaniem określonych czynności. Dzięki temu zastrzeżenie PESEL utrudnia przestępcy wykorzystanie skradzionych danych m.in. do zaciągnięcia kredytu lub pożyczki, zakupu na raty czy uzyskania duplikatu karty SIM. Ochrona ma także znaczenie przy określonych czynnościach notarialnych dotyczących nieruchomości. Jeżeli instytucja udzieli np. pożyczki pomimo obowiązującego zastrzeżenia, nie może następnie dochodzić wynikającego z niej zobowiązania od osoby, której dane zostały wykorzystane.

Zastrzeżenie PESEL jest bezpłatne i można je w każdej chwili cofnąć.
Ministerstwo Cyfryzacji rekomenduje, aby PESEL pozostawał zastrzeżony na co dzień, a zastrzeżenie było czasowo cofane, kiedy jest to potrzebne do załatwienia konkretnej sprawy.

Jak zastrzec PESEL?
Można zrobić to na trzy sposoby:
- w aplikacji mObywatel – w usłudze „Zastrzeż PESEL”;
- przez internet w serwisie mObywatel/Gov.pl;
- osobiście w dowolnym urzędzie gminy.

Usługa jest dostępna dla osób pełnoletnich posiadających numer PESEL, a zastrzeżenie następuje od razu.

A jeśli potrzebuję skorzystać z PESEL-u?
Zastrzeżenie nie jest decyzją na stałe. Można je cofnąć w dowolnym momencie, np. przed zawarciem umowy kredytowej lub wykonaniem czynności u notariusza. Można również wskazać datę i godzinę, po której PESEL zostanie automatycznie ponownie zastrzeżony. Po zmianie statusu obowiązuje 30-minutowa przerwa przed możliwością dokonania kolejnej zmiany.

Sprawdź również, kto weryfikował Twój PESEL
W aplikacji i serwisie mObywatel można sprawdzić historię zastrzeżeń oraz dowiedzieć się, jakie firmy lub instytucje sprawdzały status naszego numeru PESEL i z jakiego powodu. Może to być szczególnie przydatne, jeśli podejrzewamy, że nasze dane trafiły w niepowołane ręce.

Zachowajmy ostrożność
W przypadku informacji o wycieku danych warto także ze szczególną ostrożnością podchodzić do niespodziewanych telefonów, SMS-ów i wiadomości e-mail. Przestępcy mogą wykorzystywać posiadane informacje, aby uwiarygodnić próbę oszustwa.

Zastrzeżenie PESEL zajmuje tylko chwilę, nic nie kosztuje i może stanowić ważne dodatkowe zabezpieczenie przed skutkami kradzieży tożsamości.