Czym jest system kaucyjny?
System kaucyjny to rozwiązanie mające promować recykling i ponowne wykorzystanie opakowań. Polega na tym, że przy zakupie napoju w opakowaniu objętym systemem doliczana jest kaucja, którą można odzyskać, gdy odda się opakowanie do wyznaczonego punktu zbiórki.
Kiedy zacznie obowiązywać?
System kaucyjny w Polsce obowiązuje od 1 października 2025 roku.
Wdrożenie będzie przebiegać stopniowo – od października na sklepowych półkach zaczną się pojawiać opakowania ze znakiem kaucji, w pierwszym okresie funkcjonowania obok nich będą dostępne również wcześniej wyprodukowane opakowania jeszcze nie objęte systemem, nawet jeśli pochodzą od tego samego producenta.
System kaucyjny został wprowadzony ustawą z 13 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1852). Podstawą do wprowadzenia w Polsce systemu kaucyjnego była dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady Unii Europejskiej 2019/904 w sprawie zmniejszenia wpływu niektórych produktów z tworzyw sztucznych na środowisko (tzw. dyrektywa SUP).
Zasady działania systemu kaucyjnego :
1. Przy zakupie napoju w opakowaniu ze znakiem systemu kaucyjnego od klienta pobierana
będzie kaucja (na paragonie pojawi się osobno, jako oddzielna pozycja).
WAŻNE: kaucja zostanie doliczona do ceny napojów dopiero przy kasie,
2. Wszystkie jednostki handlowe, niezależnie od ich powierzchni, jeżeli oferują napoje w opakowaniach objętych systemem, będą pobierały kaucję.
WAŻNE: nie ma tu znaczenia profil działalności danego sklepu tylko oferowane produkty,
opakowania objęte systemem będą odpowiednio oznakowane, logotypem systemu
kaucyjnego.
WAŻNE: nie będzie możliwości odebrania kaucji za opakowania bez logotypu,
3. Kaucję będzie można odebrać przy zwrocie opakowania.
WAŻNE: przy zwrocie opakowań, w celu odzyskania kaucji, nie będzie wymagane okazanie paragonu,
4. Opakowanie można będzie zwracać w dowolnym punkcie zbiórki – obowiązek zbierania opakowań objętych systemem nałożony jest na sklepy powyżej 200 m2, a małe sklepy poniżej 200 m2 mogą dobrowolnie przystępować do systemu.
WAŻNE: opakowań nie należy zgniatać przed oddaniem do punktu zbiórki (aby nie uszkodzić znaku kaucji i kodu kreskowego).
Oznakowanie opakowań
Opakowania muszą być odpowiednio oznaczone – widocznie i trwałe – z informacją o objęciu systemem oraz wysokości kaucji.
Będą to:
– jednorazowe plastikowe butelki o pojemności do 3 litrów i puszki metalowe o pojemności do 1 litra, za które kaucja wyniesie 50 gr,
– butelki szklane wielokrotnego użytku o pojemności do 1,5 litra, za które kaucja wyniesie 1,00 zł.
System kaucyjny nie obejmuje opakowań po żywności oraz opakowań jednokrotnego użytku tzw. butelek bezzwrotnych.
Opakowania po żywności i napojach nie objętych system kaucyjnym wciąż będzie można wyrzucić do odpowiedniego pojemnika na odpady.
Kogo obejmie system?
Sklepy > 200 m²: obowiązkowy udział w systemie i przyjmowanie zwrotów.
Sklepy < 200 m²: obowiązkowe pobieranie kaucji, przyjmowanie zwrotów dobrowolne
(z wyjątkiem opakowań szklanych).
Korzyści dla środowiska i społeczeństwa
⇒ ograniczenie zanieczyszczenia poprzez odpady opakowaniowe,
⇒ wzrost poziomu recyklingu,
⇒ zwiększenie selektywnej zbiórki,
⇒ promowanie ekologicznych nawyków wśród konsumentów.
Podsumowanie
System kaucyjny, który ruszył w Polsce od 1 października 2025 roku, to wg. Ministra Klimatu kompleksowy mechanizm mający na celu zmniejszenie ilości odpadów, zwiększenie recyklingu i stworzenie kultury odpowiedzialności ekologicznej. Dzięki zastosowaniu kaucji, transparentnym zasadom oraz szerokiej sieci operatorów, system może stać się skutecznym narzędziem ochrony środowiska i zmiany postaw konsumenckich.
Źródło: https://www.gov.pl/web/klimat/system-kaucyjny
