Kartka z kalendarza
Rocznica bitwy pod Chocimiem.
Bitwa pod Chocimiem stoczona w dniach od 2 września do 9 października 1621 roku pomiędzy armią Rzeczypospolitej Jana Karola Chodkiewicza a armią turecką pod dowództwem sułtana Osmana II. Trwająca ponad miesiąc bitwa obfitowała w rozmaite wydarzenia.
Turcy wielokrotnie, acz bezskutecznie szturmowali obóz Kozaków, którzy czasem kontratakowali, zapędzając się̨ aż̇ do obozu tureckiego. Do najciekawszych należą walki, do których doszło wieczorem 7. września, kiedy to swoimi walorami popisała się husaria. Zanim do tego doszło, przed południem wojska tureckie czterokrotnie szturmowały obóz Kozaków. Szturmy te, wraz z towarzyszącą im strzelaniną, trwały aż pięć godzin. Wszystkie zostały odparte. Napastnicy zmienili więc kierunek ataku. Po południu uderzyli na nie niepokojony dotąd styk wojsk litewskich i polskich. W miejscu tym, w szańcach, drzemały w najlepsze dwie jednostki piechoty (Życzewskiego i Śladkowskiego). Zaskoczeni piechurzy nie stawili oporu. Zginęli obaj rotmistrzowie i ok. 100 piechurów. Turcy pod dowództwem Mustafy (paszy Bagdadu) wdarli się na wały, gdzie rozgorzała walka. Część z nich zajęła się łupami. Wojska sułtana nie wykorzystały jednak tego sukcesu. Kontratak polskiej jazdy odpędził przeciwników, którzy – obciążeni łupami – nie wykazywali ochoty do dalszej walki. Powracający do własnego obozu, triumfujący żołnierze tureccy, uświadomili dowództwu, gdzie znajduje się słaby punkt obrony. Postanowiono przeprowadzić zmasowany atak w to miejsce, jeszcze tego samego dnia. Przy zapadającym zmierzchu Turcy ponownie ruszyli do szturmu. Wydarzenia, jakie się rozegrały wieczorem 7. września, należą do tych, które stworzyły legendę husarii jako niezwyciężonej jazdy. Zgodnie z tym, co po bitwie twierdzili sami Turcy, siły, jakie sułtan skierował na obóz polsko-litewski, liczyły do 10 000 żołnierzy (większość z nich stanowiła jazda osmańska). Chodkiewicz postanowił przyjąć napastnika w otwartym polu. Wyprowadził z obozu sześć chorągwi jazdy polsko-litewskiej. Cztery z nich (600 koni) uformował w szyku, który zaatakował Turków. Reszta, pod dowództwem Stanisława Lubomirskiego, stała w odwodzie. Nie wzięła ona udziału w walce. Szarża husarii, która rozbiła ok. piętnastokrotnie liczniejszego nieprzyjaciela, była prowadzona osobiście przez samego Chodkiewicza. Na widok szokującej porażki swoich wojsk, młody sułtan podobno zapłakał...
Zapadający zmierzch przeszkodził żołnierzom Chodkiewicza wykorzystać ten spektakularny sukces. Około 500 Turków legło na placu, lecz reszta wojsk osmańskich schroniła się we własnym obozie. Polacy i Litwini okupili tę szarżę stratą 1 rotmistrza (był to kasztelan połocki Mikołaj Zenowicz), 22 towarzyszy i 11 pocztowych. Walki w kolejnych dniach, kiedy to raz wojska Rzeczypospolitej, a innym razem wojska tureckie występowały z inicjatywą zaczepną – nie przyniosły zdecydowanych rozstrzygnięć. Rozpoczęto więc układy, które zakończono 8 października podpisaniem paktów kończących wojnę.
Oblężenie zakończyło się taktycznym zwycięstwem armii Rzeczypospolitej, ukoronowanym podpisaniem traktatu potwierdzającego ustalenia traktatu w Buszy z 1617 roku.
na podstawie artykułu: https://historia.org.pl/2021/09/04/bitwa-pod-chocimiem-1621-polska-zatrzymala-ponad-100-tys-armie-imperium-osmanskiego
fot. Muzeum w Wilanowie
